Đám cháy rừng quy mô lớn tại tỉnh Gironde, tây nam nước Pháp, đã vượt khỏi phạm vi thảm họa sinh thái để trở thành cú sốc kinh tế – hạ tầng. Lửa thiêu rụi 42.000 ha rừng quanh Bordeaux, kéo theo lệnh sơ tán hàng loạt và phong tỏa đường sá, khiến chuỗi logistics, du lịch và cả cơ sở năng lượng địa phương tê liệt.
Theo tài liệu công bố ngày 27/7 của Phủ Tổng thống Pháp, đám cháy bùng phát từ ngày 22/7 tại khu vực Saumos, buộc tổng cộng 220.000 người phải rời nhà; 277 công trình bị thiêu rụi hoặc hư hại. Lực lượng ứng cứu được huy động dày đặc: 2.500 lính cứu hỏa, 1.500 quân nhân, 1.200 cảnh sát và hiến binh (Gendarmerie – lực lượng cảnh sát vũ trang của Pháp), 450 nhân viên an toàn dân sự cùng 18 máy bay chữa cháy.
Thiệt hại kinh tế lan rộng do lệnh sơ tán áp dụng tại 22 đơn vị hành chính địa phương, khiến hơn 13.000 doanh nghiệp dừng hoạt động. Một phần cao tốc A63 – trục chính nối Bordeaux với biên giới Tây Ban Nha và bờ Đại Tây Dương – bị đóng, làm đứt gãy vận tải đường bộ. Tại hai “đầu mối” logistics Cestas và Marcheprime, kho của Cdiscount và La Poste (bưu chính quốc gia) phải ngưng, ảnh hưởng tới hơn 1.000 lao động; các nhà bán lẻ lớn như Lidl, Leclerc, Decathlon vốn dùng khu vực này làm căn cứ tiếp vận cho tây nam nước Pháp cũng bị tác động.
Phòng Thương mại – Công nghiệp địa phương thống kê hơn 6.700 doanh nghiệp thiệt hại trực tiếp; con số 13.000 phản ánh gần như toàn bộ cơ sở kinh doanh trong vùng sơ tán ngưng hoạt động. Dù cách tính khác nhau, điểm chung là tổn thất lan rộng sang du lịch, bán lẻ, dịch vụ. Đáng nói, sự cố rơi đúng mùa cao điểm 7–8, khi Bordeaux, vịnh Arcachon và mũi Cap Ferret đón lượng khách lớn, nên vài ngày đóng cửa cũng có thể “ăn” vào doanh thu cả năm.
Hạ tầng năng lượng cũng bị đe dọa. Nhà máy điện mặt trời 300 MW tại Cestas – một trong những tổ hợp lớn nhất nước Pháp – đã dừng từ 24/7 do lửa áp sát. Theo nhà vận hành Neoen, nhờ vành đai chống cháy và ứng cứu kịp thời, thiệt hại chỉ ghi nhận ở một số cáp ngầm và hộp nối; toàn khu đang tạm ngưng để kiểm tra an toàn. Việc cháy rừng áp sát cơ sở năng lượng tái tạo đặt ra yêu cầu đánh giá lại vị trí lắp đặt và rủi ro khí hậu.
Chính phủ Pháp tập trung giữ việc làm thông qua cơ chế “làm việc ngắn giờ có trợ cấp” (entreprises giảm giờ hoặc tạm dừng nhưng người lao động được bù một phần lương bằng ngân sách nhà nước). Doanh nghiệp bị ảnh hưởng cũng được hoãn nộp thuế, bảo hiểm xã hội và tư vấn tài chính – hành chính; cả thiệt hại gián tiếp do đường bị chặn, đứt gãy nguồn cung hay sụt giảm khách cũng có thể được hỗ trợ.
Hiệp hội Bảo hiểm Pháp gia hạn thời hạn khai báo bồi thường tới 31/8 (thay vì 5 ngày như thông lệ) cho nạn nhân tại Gironde và một số vùng lân cận; người buộc phải sơ tán được hỗ trợ chi phí lưu trú tạm tối đa 3 tuần kể cả khi nhà không hư hại trực tiếp. Chính quyền đồng thời kêu gọi doanh nghiệp huy động máy xúc, xe bồn nước và nhân lực lái để mở đường băng cản lửa và dập tàn.
Tính từ đầu năm 2026, Pháp ghi nhận 13.550 vụ cháy rừng và thảo nguyên, diện tích cháy khoảng 116.000 ha – đã vượt xa mức 70.000 ha của cả năm 2022. Chính phủ lý giải hạn hán sớm và nắng nóng kéo dài làm thảm thực vật khô nỏ, gia tăng nguy cơ lan rộng. Với Gironde – nơi tập trung rượu vang, du lịch, logistics, lâm nghiệp và năng lượng tái tạo – phục hồi đòi hỏi không chỉ trồng lại rừng mà còn khôi phục mạng lưới vận tải, kích cầu du lịch, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp nhỏ và gia cố an toàn cho cơ sở năng lượng.
Bài học với Việt Nam là thiên tai có thể nhanh chóng chuyển hóa thành khủng hoảng kinh tế địa phương: từ sơ tán dân đến phong tỏa đường trục, dừng khu công nghiệp, bến bãi và nhà máy điện. Các vùng dễ cháy cần sớm chuẩn bị kế hoạch duy trì hoạt động, bảo hiểm phù hợp và tuyến logistics thay thế. Ngay cả khi lửa tắt, tổn thất do đóng cửa, thất thu du lịch, suy giảm nền tảng lâm nghiệp cùng chi phí bồi thường và tái thiết có thể kéo dài đáng kể.