Nhiều thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm
Đầu tư, ngân hàng, viễn thông, công nghệ và phát triển đô thị cùng nằm trong đợt điều chỉnh pháp luật mới
Ngày 10/9/2026, Văn phòng Chủ tịch nước Việt Nam tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật đã được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Đây là nhóm luật có phạm vi tác động rộng, từ đầu tư, ngân hàng, công nghệ, viễn thông đến phát triển đô thị và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Điểm đáng chú ý là nhiều luật mới không chỉ điều chỉnh nội dung quản lý nhà nước mà còn trực tiếp cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Vì vậy, tác động của đợt ban hành này sẽ thể hiện rõ ở môi trường đầu tư và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
Luật Đầu tư cắt giảm nhiều ngành, nghề kinh doanh có điều kiện
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở Luật Đầu tư.
Theo thông tin công bố ngày 10/9, luật sửa đổi đã cắt giảm 62 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều chỉnh 14 ngành, nghề khác so với Luật Đầu tư năm 2025.
Điều này có thể giúp giảm một phần chi phí gia nhập thị trường đối với doanh nghiệp trong những lĩnh vực liên quan. Tuy nhiên, tác động thực tế vẫn phụ thuộc vào các nghị định và thông tư hướng dẫn sau khi luật có hiệu lực.
Với doanh nghiệp nước ngoài, thay đổi này đáng chú ý bởi điều kiện kinh doanh và thủ tục cấp phép thường là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian triển khai dự án.
Công nghệ và viễn thông cũng được nới thủ tục
Một nhóm luật khác liên quan đến tần số vô tuyến điện, viễn thông, giao dịch điện tử và chuyển giao công nghệ cũng được sửa đổi đồng thời.
Theo Chính phủ Việt Nam, luật sửa đổi bốn lĩnh vực này đã cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh và bãi bỏ hai thủ tục hành chính. Đồng thời, cơ chế quản lý được định hướng theo hướng tăng phân cấp và sử dụng dữ liệu nhiều hơn trong quản lý nhà nước.
Đây là thay đổi đáng chú ý đối với doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, nền tảng số và các công ty có hoạt động chuyển giao công nghệ.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế số và thu hút các dự án công nghệ cao, việc đơn giản hóa thủ tục có thể trở thành một yếu tố cạnh tranh mới.
Ngân hàng, đô thị và hải quan cùng nằm trong đợt cải cách
Danh sách 15 luật lần này còn bao gồm các sửa đổi liên quan đến Ngân hàng Nhà nước, phòng chống rửa tiền, các tổ chức tín dụng, hải quan và phát triển đô thị.
Ngoài ra, Quốc hội cũng thông qua Luật Dầu khí sửa đổi, Luật Xuất bản sửa đổi, Luật Kiến trúc sửa đổi và các điều chỉnh đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường.
Phạm vi rộng của các luật cho thấy cải cách lần này không tập trung vào một ngành riêng biệt.
Thay vào đó, Việt Nam đang điều chỉnh đồng thời nhiều khu vực pháp lý có liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Từ sửa luật sang giảm chi phí tuân thủ
Điểm quan trọng của đợt cải cách này nằm ở mục tiêu giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh.
Trong nhiều năm, doanh nghiệp tại Việt Nam thường phải đối mặt với nhiều lớp thủ tục khác nhau giữa đầu tư, đất đai, hải quan, công nghệ và quản lý chuyên ngành.
Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh có thể giúp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, nhưng chỉ thực sự có ý nghĩa nếu các quy định hướng dẫn được ban hành đồng bộ.
Nếu luật mới đơn giản hóa thủ tục nhưng văn bản dưới luật vẫn phức tạp, hiệu quả cải cách có thể bị hạn chế.
27 văn bản hướng dẫn sẽ quyết định hiệu quả thực thi
Sau khi các luật được thông qua, Chính phủ đã giao các bộ, ngành xây dựng 27 văn bản quy định chi tiết để triển khai 14 luật và một nghị quyết được Quốc hội thông qua trong cùng kỳ họp.
Chính phủ yêu cầu các văn bản hướng dẫn phải được ban hành kịp thời để bảo đảm có hiệu lực đồng thời với luật.
Đây là giai đoạn doanh nghiệp cần theo dõi kỹ.
Trong thực tế, nhiều thay đổi quan trọng về thủ tục, điều kiện kinh doanh và nghĩa vụ thực hiện thường chỉ được xác định rõ khi nghị định và thông tư hướng dẫn được ban hành.
Doanh nghiệp nước ngoài cần theo dõi từng lĩnh vực cụ thể
Đối với doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, 15 luật mới tạo ra cả cơ hội và yêu cầu thích ứng.
Những lĩnh vực như đầu tư, tài chính, công nghệ, viễn thông, hải quan và phát triển đô thị đều có liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ cần biết luật nào đã được ban hành mà còn phải xác định điều khoản nào ảnh hưởng trực tiếp đến ngành nghề của mình.
Đặc biệt, các dự án mới hoặc kế hoạch mở rộng đầu tư từ cuối năm 2026 sang năm 2027 nên được rà soát lại trên cơ sở các quy định mới.
Cải cách thể chế chuyển sang giai đoạn thực thi
Việc công bố 15 luật cho thấy Việt Nam đang đẩy nhanh tốc độ cải cách pháp luật.
Tuy nhiên, giá trị thực của đợt cải cách này sẽ không nằm ở số lượng luật được thông qua.
Điều quan trọng hơn là các thủ tục có thực sự được rút ngắn, điều kiện kinh doanh có thực sự được đơn giản hóa và doanh nghiệp có cảm nhận được sự thay đổi trong quá trình thực hiện hay không.
Nếu các văn bản hướng dẫn được ban hành đồng bộ và thực thi thống nhất giữa các địa phương, đợt sửa luật này có thể tạo ra thay đổi đáng kể đối với môi trường kinh doanh Việt Nam.