Sốt xuất huyết vượt 78.300 ca tại Việt Nam: Đô thị hóa và khí hậu đang làm thay đổi bản đồ dịch bệnh?

phun hc 1786981428140988860379

TP.HCM tiếp tục là điểm nóng với hơn 31.000 ca tính đến đầu tháng 9

Mưa nắng thất thường, mật độ dân cư cao và môi trường đô thị khiến sốt xuất huyết ngày càng khó giới hạn trong một mùa dịch

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận hơn 78.300 ca mắc sốt xuất huyết Dengue và 13 trường hợp tử vong.

Theo Bộ Y tế, số ca mắc cao gấp khoảng 1,2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Khu vực phía Nam tiếp tục là vùng chịu ảnh hưởng lớn nhất với hơn 53.400 ca, trong đó TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh nằm trong nhóm địa phương có số ca mắc cao.

Dịch sốt xuất huyết vì vậy không còn chỉ là vấn đề y tế theo mùa. Diễn biến năm 2026 cho thấy bệnh đang gắn ngày càng rõ với mật độ đô thị, điều kiện môi trường và biến động thời tiết.


TP.HCM ghi nhận hơn 31.000 ca


TP.HCM đang là một trong những điểm nóng lớn nhất.

Tính từ đầu năm đến ngày 6/9/2026, thành phố ghi nhận 31.032 ca sốt xuất huyết. Riêng trong 5 tuần từ ngày 3/8 đến 6/9, số ca mắc mới liên tục vượt 1.000 trường hợp mỗi tuần.

Trong tuần 36, từ ngày 31/8 đến 6/9, TP.HCM ghi nhận thêm 1.338 ca.

Diễn biến này cho thấy nguy cơ dịch vẫn ở mức cao dù mùa hè đã bước qua giai đoạn cao điểm.


Sốt xuất huyết đang dần trở thành bệnh lưu hành quanh năm


Một thay đổi đáng chú ý là tính mùa vụ của dịch bệnh đang trở nên khó dự đoán hơn.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, sốt xuất huyết hiện được xem là bệnh lưu hành quanh năm tại thành phố. Thời tiết ẩm, nắng mưa xen kẽ và nhiệt độ thuận lợi tạo điều kiện cho muỗi Aedes sinh sản.

Trước đây, số ca thường tăng mạnh vào mùa mưa.

Hiện nay, khoảng thời gian nguy cơ cao có xu hướng kéo dài hơn, khiến công tác phòng dịch không thể chỉ tập trung vào vài tháng trong năm.


Đô thị hóa làm môi trường truyền bệnh phức tạp hơn


Quá trình đô thị hóa nhanh cũng tạo ra những điều kiện mới cho muỗi truyền bệnh.

Mật độ dân cư cao, công trình xây dựng, khu dân cư đông đúc và các vật dụng chứa nước tạo ra nhiều điểm sinh sản nhỏ nhưng khó kiểm soát.

Trong môi trường đô thị, muỗi Aedes không cần ao hồ lớn để sinh sản. Các dụng cụ chứa nước trong nhà, sân thượng hoặc khu công trình cũng có thể trở thành ổ bọ gậy.

Vì vậy, việc xử lý dịch không chỉ phụ thuộc vào hệ thống y tế mà còn liên quan trực tiếp đến quản lý đô thị và thói quen sinh hoạt của người dân.


Biến đổi khí hậu làm quy luật dịch khó dự đoán hơn


Các chuyên gia y tế tại Việt Nam cũng cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang làm thay đổi quy luật của sốt xuất huyết.

Trong những tháng đầu năm 2026, dịch đã xuất hiện sớm hơn tại một số khu vực và lan rộng ra nhiều địa phương phía Bắc. Các yếu tố như nhiệt độ tăng, độ ẩm cao và biến động lượng mưa có thể kéo dài thời gian sinh sản của muỗi.

Điều này khiến ranh giới giữa khu vực “nguy cơ cao” và “nguy cơ thấp” ngày càng khó xác định.

Sốt xuất huyết vì vậy đang trở thành một vấn đề sức khỏe gắn với cả môi trường và khí hậu.


Người có bệnh nền đối mặt nguy cơ cao hơn


Năm 2026, một số trường hợp tử vong do sốt xuất huyết được ghi nhận ở người có bệnh nền.

Tại Đắk Lắk và Gia Lai, những ca tử vong đầu tiên trong năm đều có tiền sử đái tháo đường type 2. Bộ Y tế cảnh báo bệnh có thể diễn tiến nặng ở nhiều nhóm tuổi, đặc biệt khi người bệnh có bệnh nền hoặc nhập viện muộn.

Điều này cho thấy việc theo dõi các dấu hiệu cảnh báo sau giai đoạn sốt là rất quan trọng.

Sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng nặng ngay từ đầu, nhưng bệnh có thể chuyển biến nhanh khi bước sang giai đoạn nguy hiểm.


Phòng bệnh không thể chỉ dựa vào phun hóa chất


Trong nhiều năm, phun hóa chất diệt muỗi là một trong những biện pháp phổ biến khi xuất hiện ổ dịch.

Tuy nhiên, nếu nguồn nước đọng và nơi sinh sản của muỗi vẫn tồn tại, mật độ muỗi có thể tăng trở lại.

Vì vậy, các cơ quan y tế tiếp tục nhấn mạnh việc loại bỏ vật dụng chứa nước, xử lý bọ gậy và kiểm soát môi trường sống.

Đặc biệt tại đô thị lớn, phòng sốt xuất huyết cần được xem như một hoạt động thường xuyên thay vì chỉ phản ứng khi số ca tăng cao.


Bản đồ dịch bệnh đang thay đổi cùng thành phố


Con số hơn 78.300 ca trong 8 tháng cho thấy sốt xuất huyết vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm đáng chú ý tại Việt Nam. Cơ quan Thống kê Quốc gia cũng ghi nhận 13 trường hợp tử vong trong cùng giai đoạn.

Nhưng điều đáng quan tâm hơn là cách dịch bệnh đang thay đổi.

Đô thị ngày càng đông, khí hậu thất thường hơn và môi trường sống của muỗi ngày càng mở rộng.

Điều đó có nghĩa chính sách phòng chống sốt xuất huyết trong tương lai không thể chỉ thuộc lĩnh vực y tế.

Quản lý đô thị, môi trường, trường học và cộng đồng sẽ phải cùng tham gia nếu Việt Nam muốn kiểm soát dịch trong một bối cảnh mà bệnh ngày càng có xu hướng lưu hành quanh năm.