Vốn ngân sách Nhà nước thực hiện tăng 18,5% trong 8 tháng đầu năm 2026
Cao tốc, sân bay và hạ tầng đô thị có thể tạo thêm dư địa cho đầu tư tư nhân, nhưng áp lực giải ngân cuối năm vẫn lớn
Trong 8 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước của Việt Nam đạt khoảng 546,8 nghìn tỷ đồng, bằng 50,5% kế hoạch năm và tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 8, vốn thực hiện đạt 105,7 nghìn tỷ đồng, tăng 24,1%.
Mức tăng này cho thấy đầu tư công tiếp tục được sử dụng như một công cụ quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tỷ lệ thực hiện mới vượt một nửa kế hoạch năm cũng cho thấy áp lực giải ngân trong những tháng cuối năm vẫn còn lớn.
Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò kích thích tăng trưởng
Trong bối cảnh tăng trưởng phụ thuộc đồng thời vào xuất khẩu, FDI và tiêu dùng, đầu tư công tạo ra một kênh hỗ trợ khác thông qua xây dựng hạ tầng và mở rộng năng lực sản xuất.
Theo Cơ quan Thống kê Quốc gia Việt Nam, tốc độ giải ngân vốn ngân sách Nhà nước trong 8 tháng tăng 18,5% so với cùng kỳ năm 2025. Cơ quan này đánh giá kết quả trên phản ánh nỗ lực đẩy mạnh đầu tư công của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đầu tư công có tác động trực tiếp thông qua hoạt động xây dựng, nhưng ảnh hưởng dài hạn nằm ở khả năng giảm chi phí vận tải, cải thiện kết nối và tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Hạ tầng giao thông là một trong những trọng tâm
Các dự án giao thông tiếp tục chiếm vị trí quan trọng trong chương trình đầu tư.
Bộ Xây dựng cho biết Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thành 34 dự án giao thông trong năm 2026. Trong tháng 8, 5 dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông đã được đưa vào thu phí, trong khi nhiều dự án khác vẫn đang được đẩy nhanh tiến độ.
Cao tốc, sân bay và các tuyến kết nối mới không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và logistics, hạ tầng tốt hơn có thể giảm chi phí vận chuyển, mở rộng phạm vi lựa chọn địa điểm đầu tư và tăng khả năng kết nối với cảng biển, sân bay và khu công nghiệp.
Hạ tầng có thể kéo theo đầu tư tư nhân
Một dự án hạ tầng công thường tạo ra tác động vượt ra ngoài giá trị xây dựng ban đầu.
Khi một tuyến cao tốc mới được đưa vào khai thác, các khu công nghiệp, trung tâm logistics, khu đô thị và dịch vụ có thể phát triển dọc theo tuyến. Điều này tạo thêm nhu cầu đầu tư từ khu vực tư nhân.
Đối với FDI, khả năng tiếp cận hạ tầng cũng là một yếu tố quan trọng trong quyết định lựa chọn địa điểm.
Trong cùng 8 tháng, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4%, cho thấy đầu tư công và đầu tư nước ngoài đang cùng tăng mạnh trong một thời điểm.
Nhưng tiến độ vẫn là thách thức
Dù vốn thực hiện tăng, tỷ lệ giải ngân mới đạt 50,5% kế hoạch năm.
Điều này có nghĩa khoảng một nửa kế hoạch vốn vẫn phải được thực hiện trong 4 tháng cuối năm. Cơ quan Thống kê Quốc gia nhận định áp lực giải ngân trong thời gian còn lại của năm 2026 là rất lớn.
Một số dự án giao thông cũng chưa đáp ứng tiến độ, trong đó có các tuyến Chợ Mới – Bắc Kạn, Cam Lộ – La Sơn và một số đoạn của đường Hồ Chí Minh.
Do đó, vấn đề không chỉ là phân bổ đủ vốn mà còn là khả năng giải phóng mặt bằng, thi công và hoàn thành công trình đúng thời hạn.
Giải ngân nhanh không đồng nghĩa với hiệu quả cao
Tốc độ giải ngân là một chỉ số quan trọng, nhưng không phải là chỉ số duy nhất.
Nếu vốn được giải ngân nhanh nhưng dự án chậm hoàn thành hoặc hiệu quả khai thác thấp, tác động đối với nền kinh tế sẽ bị hạn chế.
Ngược lại, những dự án tạo ra kết nối giữa khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và đô thị có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lớn hơn nhiều so với giá trị vốn đầu tư ban đầu.
Vì vậy, chất lượng lựa chọn dự án và khả năng đưa công trình vào sử dụng có ý nghĩa không kém tốc độ giải ngân.
Đầu tư công đang chuyển từ “chi tiêu” sang “tạo năng lực”
Điểm đáng chú ý trong chiến lược hiện nay là đầu tư công ngày càng được đặt trong mối liên hệ với năng lực tăng trưởng dài hạn.
Đường cao tốc giúp giảm chi phí logistics. Sân bay mở rộng khả năng vận chuyển hành khách và hàng hóa. Hạ tầng đô thị giúp mở rộng không gian kinh tế.
Nếu các dự án này được hoàn thành đúng tiến độ, đầu tư công có thể tạo điều kiện để khu vực tư nhân và FDI đầu tư thêm.
Bốn tháng cuối năm sẽ là phép thử
Con số 546,8 nghìn tỷ đồng cho thấy quy mô đầu tư công của Việt Nam đang tăng nhanh.
Tuy nhiên, kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khả năng giải ngân phần vốn còn lại và tiến độ hoàn thành các công trình lớn.
Nếu dòng vốn ngân sách được chuyển thành hạ tầng thực tế, đầu tư công có thể trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng.
Ngược lại, nếu vốn được phân bổ nhưng dự án tiếp tục chậm, tác động lan tỏa sang doanh nghiệp và nền kinh tế sẽ bị hạn chế.
Vì vậy, 4 tháng cuối năm 2026 không chỉ là giai đoạn chạy đua với tỷ lệ giải ngân.
Đó còn là phép thử đối với khả năng Việt Nam biến đầu tư công thành năng lực hạ tầng và tăng trưởng dài hạn.